Liefde in Oorlog en Vrede 1

“Die Circassiër met dat snorretje ken ik niet, maar ik vind haar het allerliefst.”

De Tocht met de Trojka

Absoluut mijn favoriete scène in Oorlog en Vrede (boek 7, hoofdstuk 9-13) is de razendsnelle tocht in de trojka die de jonge Rostovs met kerst maken. Deze scène zit zo verschrikkelijk goed in elkaar dat je de bellen van de trojka hoort rinkelen, de ijzers van de slee door de verse sneeuw hoort zoeven en je de briesende paarden voor je ziet draven. Zo vol levensvreugde, dat kan alleen maar Tolstoj zijn.

De Kus

In de hierop volgende scène bezegelt Nikolaj zijn liefde voor zijn (volle!) nicht Sonja met een kus. Sonja, verkleed als een Circassiër, met zwarte wenkbrauwen en snor, ziet er liever en knapper uit dan ooit. Hij ziet haar in een nieuw licht, sterker nog, hij krijgt er geen genoeg van en kijkt telkens weer verbaasd naar dat stralende gezichtje met die zwarte snor en wenkbrauwen door een dikke bontkraag omlijst. Hij weet het heel zeker, dit is de vrouw waar hij mee gaat trouwen en gelukkig worden.

Marja?

Toch loopt het allemaal anders af. Nikolaj trouwt met Marja. Excusez-moi?! Een paar weken geleden ging ik nog met een gerust hart slapen, omdat Sonja een gelukkige toekomst met Nikolaj tegemoet kon zien en nu gaat Nikolaj opeens met Marja?! Nikolaj hoort bij Sonja!.

Nikolaj ontmoet Marja voor het eerst op haar landgoed, dat ze zeer onlangs van haar vader geërfd heeft. Ze wil aan de Fransen, die op dat moment Rusland binnentrekken, ontsnappen en naar Moskou vertrekken, maar het personeel weigert de kersverse landeigenares te helpen. Ze is totaal radeloos als Nikolaj zeer toevallig langs haar huis komt. Hij helpt haar en in een prins-op-het-witte-paard scenario wordt ze verliefd op hem.

Er is een kleine kink in de kabel. Mochten in het 19de eeuwse Rusland volle neef en nicht blijkbaar wel met elkaar trouwen, voor zwager en schoonzus gold dit niet. De zus van Nikolaj, Natasja, was verloofd geweest met de broer van Marja, Andrej. In een vlaag van verstandsverbijstering had Natasja haar verloving met Andrej afgebroken om met Anatole te trouwen. Dankzij onze lieve Sonja ging dat niet door. En nadat Andrej later zeer ernstig gewond geraakt was in de strijd tegen de Fransen, ging Natasja voor hem zorgen en bloeide de liefde weer op.

Nikolaj en Marja

Andrej sterft, en na (aardig) wat verwikkelingen trouwt Nikolaj met Marja. Ze gaan op Marja's landgoed wonen, mét zijn moeder én Sonja! Die lieve, trouwe Sonja! Ze schikt zich in haar lot en wordt een lieve tante voor de kinderen van Nikolaj en Marja, zoals Tolstoj's eigen lievelingstante Toinette.

Het huwelijk tussen Marja en Nikolaj slaagt wonderwel. Nikolaj heeft Marja gered, maar zij heeft hem ook gered, dankzij haar fortuin is de hele familie Rostov gered. Dat had Sonja niet kunnen doen. Toch hou je als lezer het gevoel dat hij met Sonja gelukkiger geweest zou zijn. Keer op leer vertelt Tolstoj ons dat Nikolaj zich het huiselijk geluk met Sonja goed kan voorstellen. De relatie met Sonja was vanzelfsprekend, terwijl de relatie met Marja tijd nodig had om te groeien.

De oorlog kwam er tussen

Gezien haar geld en titel was het voor Marja makkelijker om zich als een gelijkwaardige huwelijkspartner voor Nikolaj op te stellen. Sonja had zelf geen geld en was totaal afhankelijk van de familie Rostov. Nikolaj's moeder was daarom tegen dat huwelijk. Sonja werd verdeeld door loyaliteit naar de familie aan de ene kant en haar oprechte liefde voor Nikolaj aan de andere kant. Alleen als de rollen omgekeerd zijn, als zij de broek aan heeft en Nikolaj de jurk, durft ze toe te geven aan haar liefde. Maar de oorlog drijft ze weer uit elkaar en zorgt ervoor dat Nikolaj Marja ontmoet.

 

 

Oorlog en Vrede van L.Tolstoj

Quote van Nikolaj

Foto van de BBC, Sonja, Nikolaj en Natasja.

 

Advertisements